Thantlang Kan Remh Ṭhan Tikah Ruah Chih A Herh Tukmi

Thantlang le Ralhrang pawl nih hrawhmi Khua Hna Sersiam Tthan Tikah Ruahchih A Herh Ding Tiah Ka Ruahmi Hna- Thantlang telh in Chinram hi a rauh hlan ah CDF,CNA le CJDC pawl thazaang in kan lak khawh colh hrim lai tiah ka zumh.

A ruang cu Ralhrang pawl an thazaang a der deuhdeuh Mipi dirkamhtu hriamtlai Bu cu Mipi dirkamhnak i an cak deuhdeuh tihi ram chung ummi poh nih cun kan i fiang thluamah cang. Cu caah Khuaram kan sersiam tik ah.

A tang lei ah ka langhtermi hi kan ruahchih hrim a herh tiah ka zumh. Hi ka langhtermi hna hi keimah hmuh ning lawng si loin ka hawi le hna he bia ruahnak kan ngeih tik ah kan hmuhning a rak i khat cio. Cun Thantlang telh.

Khua tampi zong Ralhrang nih an hrawh chin thluahmah khawh rih. Cu caah Ralhrang nih Chin ram ah an hrawhmi khuakip zong hi a tang lei langhtermi bantuk in kan sersiam hlan ah ruah chih in kan sersiam hna ah.

Cun hmai lei kan tefa hna caah philh khawh lomi tuanbia ah a cang lai i, Miphun dawtnak lungthin zong a ngeihter chin hrim hna lai tiah ka zumh. Thantlang telh in Ralhrang nih an hrawhmi khua mipi kut tang ah a phak bak in.

Thla 1 or 6 hrawng caan lak in Mine thianhhlimhnak tuah hmasa hrim ding. A bik Thantlang hrim cu Thla 6 tal Mine thianhhlimhnak tuah hmasa loin Mipi luh ter hrim lo ding. (Mipi himnak) Thla 1 or 6 caan lak dih hnu.

Khuachung luh ter hlan ah Mipi hnemhnak le tuarzia thiam khawh ding ah Dohtlennak leiin upa pawl le Inn le lo hrawh a tongmi mipi hna ton,biaruahnak ngeih hmasa ta ding. (Dothlennak lei nih Thimhtuahcianak fianter cianak le.

Mipi a tuarzia an thiam deuh nak ding ah hnemhnak tuah hmasa ta ding) Thla 1 or 6 caan lak in mine thianhhlimh nak tuahkhawh hnu in Mipi kan luhter hna tikah a caan rikhiah in Video/ Hmanthlaak ttha tein record tuah ding le media sawm chih ding.

A ruang cu kan Mipi an tuarnak vialte vawlei pi nih kan hmu dih hrim hna seh. Mipi kan tuarnak vialte Video/ Hmanthlaak record vialte kan tefa hna chan tiang zohtthan kho hna seh. Thantlang khua Ralhrang nih an hrawh hmasa bik lio ah.

Thantlang mipi nan zaamnak hmanthlak le Video nan ngei ma tiah Media nih an kan ti tik ah langhter awk kan rak ngei lo. Cu caah vawlei pi theih in mipi kan zaamnak kan langhter khawh lomi kha a rak poi ngai. (Tuanbia le Vawleipi Theihternak Caah Record)

Ralhrang nih hrawhciami khua/hmun ah Mipi an luh tikah CDF le CNA nih zual in sautuk um ter lo in le luhter tik zong ah caan rikhiah piak in Siibawi le ngandam nak lei thiamsangmi le Sii thlop ding caah timhtuah cia in.

Luhter ding le caan rikhiah mi a dih hnu in hmundang ah umter chungding. A ruang cu mipi cheukhat cu lungfah celh lo tuk ruang ah zawtnak, thihlohnak kan tong kho. I dornak inn le lo a um ti lo caah sautuk umter ah.

Cun mipi caah tthat lonak tampi a chuak kho. (Mipi ngandamnak) Ralhrang nih hrawh ciami Khua/hmun kha Mipi khuasakter ti lo in an hrawhning tein kulh dih in Mipi nih zoh tthan khawh ding ah ser ding. A ruang cu.

Chin ram kan dothlennak ah philh khawh lomi tuanbia a si te ding le kan tefa hna zong nih zoh tthan khawh te ding ah chiah ding. “Min” pakhat pek i, chiah hrim lo ah cun hithluk kan tuarmi tuanbia vialte hi an tlau tthan dih lai.

Chin mipi hi kan tuanbia kan zoh tthan tikah Kaa in chimmi tuanbia cu tam ngai kan ngei nain Mithmuh in le ca in rel ding tuanbia hi tampi kan ngei lo. Cu caah hi kan dothlennak kan tefa chan tiang hram a feh ding hrim ah.

Ralhrang hrawh ciami khua/hmun hi thianh lo in a mah te in chiah hrimding. (Tuanbia hi ca lawng in si loin zoh tthan khawhnak ding tiang tuah ding) Khua/hmun hrawh a tongmi mipi le dothlennak le upa hna tonnak ngeih cia in.

Khua hmundang zoh cia a herh. Cun khua kan sersiam tik ah UN bomhnak in ralzaam hna inn le lo an serpiakmi hna bantuk in ser sawhsawh si lo in Design ttha tein mifim hna serter in an rak ngeihciami Inn le lo tluk in.

A ttha dingin kan tuah khawh lo hmanh ah, Inn, thilri, ti le mei tling tein ser piak hrim ding. (Lunghnemhnak le Tuarpinak langhternak) Ralhrang nih Inn le Lo hrawhpiak a tongmi hna khua ser tthan khawhnak ding caah.

A tu thawk in timhtuahnak ngeihcia ding. Tahchunhnak ah Than tlang le Chin ram ah khuahrawh a tongmi sersiamnak caah a himnak khua ah a ummi poh nih thlakhat Inn chungkhar pakhat ah lung 10 cio.

Ramdang ummi nih Thlakhat Dollar $10 cio i khawmh ciading tbk, plan ngeih cia a herh.(Chin Miphun Lungrualnak le Bochan kan thiamnak lungput Langhternak) Note: Tu lio ca sautuk tialmi rel huam cio lo a si caah.

Tawikhawh chungin ka ttialmi a si. Hi vialte hi Vawlei cung ah Tahchunh nak laak ding tampi a ummi asi. Cred. Salai Dokhar.

Adang relchap. Kum 10 hnu Chennai: ‘ka saduhthah cu a tling ko nain? Bachelor of Science (BSc) ka rak kainak Loyola College le Chennai khua cu kum hra hnu ah ka va phan than. Riahnak kan ngei lo caan ah ka hawile.

Cheukhat he kan rak riah tawnnak tlanglawng station zong ka va phan — zu, fikfa le mifir tampi lak zong ah kan rak i hngilh khawh ko kha ka mithlam ah a cuang than. BSc ka dih in IELTS ka phi lai i England ah master ka peh lai.

Ka dih in sipuazi ka tuah lai i phaisa cuzat ka kawl te lai’ timi hi college ka kai lio ka saduhthah a rak si. Ka sining dihlak i pek in ka rak i zuam ve, Pathian zong nih aka dawt i kum 10 chung ah ka rak tinhmi leng in a thlawchuah aka coter.

Chennai ka rak um lio cu ‘mah ka saduhthah a tlin taktak khawh ahcun lunglawmh hnangam nak tling ka ngei te lai, ka duh a tling te lai’ tiah ka rak ruah. Atu cu kha lio ka saduhthah kha a tling cang ti khawh a si, nain ka rak i ruah chanmi.

Lunglawmh hnangam nak tling a um hlei maw timi biahalnak tampi ka tuah than. Vawlei cu zeitluk i zuam zong ah duh a tling kho lo timi fiang ngai in ka vun pemh. Duh a tling lomi vawlei a si caah a piangthar mi zong an.

duh a tling thlu kho ve hlei lo, chawva loin khuasak khawh a si ve lo tikah minung sinak in harnak an ton caan a tampi ve ko. Zeibantuk minung ca hmanh ah duh a tling timi a um kho lo. Bill Gates zong a nupi he an i then ko.

Steve Jobs zong cancer in a thi ko. Billion in phaisa an ngei zong ah an duh a tling, lunglawmh hnangamnak tling an ngei timi a um kho lo, anmah le sining cio ah an lungnuam lonak le midang sining an hngar nak a um ve lengmang ko lai.

A tling lomi vawlei ah kan um caah a si. Tinhmi saduhthah ngeih, cucu phak khawhnak hnga i zuam cu a tha tuk. Nain, kan saduhthah a tlin zong ah kan duh a tling thlu kho hlei lai lo timi kan i fian ding a biapi tuk.

Kan saduhthah lawng dawi in kan nunthluan caah a biapi vemi a dangdang kan tlolh dih sual maw timi i check lengmang a herh ngai. Kan saduhthah tlinh nak ding caah kan takpum zong hi a celh lo tiang in kan hrem sual maw timi zong tuak ngai a hau.

Nuamh caan a phak ah ai nuam kho i tuan caan a phak ah a tuan khomi, vah caan a phak ah a vak i chawva kawl caan ah a kawl khomi, ih caan a phak ah a it i thawh caan a phak ah a tho khomi, chawva zong a.

Kawl kho i hman caan a phak ah a hmang khomi — hmailei kong ah lungrethei tuk in khuasak a hmang lomi — hna khi nuncaan man ngei bik in an hmang kho, an rum bik tiah kei nih cun ka ruah hna. Kei zong kum hra chung.

Ka saduhthah ka rak dawi nak ah ka tlolhmi tampi a um ve. Khirh ka duhmi tampi a um ko, nain khirh khawh an si ti lo. Kan tinhmi tampi kan tlinh ko zong ah zeitik hmanh ah kan duh a tling kho lai lo timi te hi tuan deuh ah.

Rak pemh cang ninglaw tihi ka ruat ngaimi a si. Atu belte cu ka pemh cang. Kan saduhthah lawng dawi in kan nunthluan caah a biapi vemi a dangdang kan tlolh dih sual maw timi i check lengmang a herh ngai.

Kan saduhthah tlinh nak ding caah kan takpum zong hi a celh lo tiang in kan hrem sual maw timi zong tuak ngai a hau. Nuamh caan a phak ah ai nuam kho i tuan caan a phak ah a tuan khomi, vah caan a phak ah a vak i chawva kawl caan ah.

A kawl khomi, ih caan a phak ah a it i thawh caan a phak ah a tho khomi, chawva zong a. Kawl kho i hman caan a phak ah a hmang khomi — hmailei kong ah lungrethei tuk in khuasak a hmang lomi — hna khi.

nuncaan man ngei bik in an hmang kho, an rum bik tiah kei nih cun ka ruah hna. Kei zong kum hra chung. Ka saduhthah ka rak A kawl khomi, ih caan a phak ah a it i thawh caan a phak ah a tho khomi, chawva zong.